Rosatom ve CKK arasında Akkuyu Nükleer İş Birliği Anlaşması İmzalandı

Moskova, 19 Haziran. – Moskova’da gerçekleşen IX. Uluslararası Nükleer Enerji Forumu ATOMEXPO kapsamında Türk şirketlerin Türkiye’nin ilk nükleer santralini inşa edecek ve işletecek olan AKKUYU NÜKLEER A.Ş. proje şirketinin hissedarları arasına katılma koşullarını belirleyen sözleşme imzalandı.

Rusya Federasyonu Devlet şirketi Rosatom, projeye Türk şirketlerinden oluşan bir konsorsiyumu dahil etme kararı aldı. Konsorsiyumda Cengiz Holding (Cengiz Holding A.Ş.), Kalyon İnşaat (Kalyon İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.) ve Kolin İnşaat (Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A. Ş.) şirketleri yer alıyor. Ortaklık Sözleşmesi’nin (Shareholders Agreement) 2017 yılının sonuna kadar tamamlanması planlanmaktadır. Anlaşma sonunda projenin uygulanmasına yetecek bir kuruluş sermayesi oluşturularak,  ihtiyaç duyulan büyüklükte kredi finansmanını çekme imkanı sağlanacaktır. Bu sözleşme aynı zamanda Yap-İşlet-Devret (YİD) modeli ile inşa edilecek bir nükleer enerji projesinde yabancı sermayenin katılımına dünyadaki ilk örnek olacaktır.

2010 yılında imzalanan hükümetlerarası sözleşmeye göre, hisselerin en az %51’i Rus şirketlere ait olması gerektiğinden, konsorsiyum, Türkiye’de Akkuyu nükleer enerji santrali projesinin yapımı için kurulan AKKUYU NÜKLEER A.Ş. şirketinin hisselerinin %49’unu satın alacaktır.

Söz konusu yatırım, yabancı şirketlerin Rusya Federasyonu’nun yurtdışında gerçekleştirdiği projelere yaptığı en büyük yatırım olmanın yanı sıra son 17 yılda nükleer enerjiye yapılmış en büyük özel sektör yatırımı olma özelliği taşımaktadır. Akkuyu Nükleer Güç Santrali projesine dahil olan Türk şirketler, Türkiye’de enerji santrali inşaatı ve işletmesi konularında (YİD projeleri de dahil olmak üzere) tecrübe sahibi olup projenin uygulama verimliliğini artıracak ve stratejik hedeflerin ulaşılmasına katkıda bulunacaktır.

Bu denli güçlü hissedarların bir araya gelmesi, Akkuyu NGS projesinin hayata geçirilmesinde büyük sinerji yakalanmasını sağlayacaktır. Türk konsorsiyumda yer alan şirketler, Türkiye enerji piyasasının en büyük enerji satış ve dağıtım şirketleri olup toptan elektrik satış piyasası ihtiyacının yaklaşık %30’unu karşılamaktadır. Konsorsiyum, nükleer güç santralinin inşaatında, Akkuyu Nükleer A.Ş. proje şirketinin yönetiminde ve proje için gerekli kredi anlaşmalarının yapılması konularında aktif rol almayı planlamaktadır. Konsorsiyumu oluşturan şirketlerden biri olan Cengiz Holding, halihazırda Akkuyu NGS projesinde deniz hidroteknik yapıların “anahtar teslimi” inşaatında müteahhit olarak yer almaktadır.

Editöre not:

Türk şirketlerinden oluşan konsorsiyum hakkında:

1969 yılında kurulan Türkiye’nin en büyük inşaat, maden ve sınai holdinglerinden biri olan Cengiz Holding (Cengiz Holding A.Ş.), aynı zamanda enerji sektöründe de Yap-İşlet modeli ile projeler hayata geçiriyor. Holding’in toplam tamamlanan proje tutarı 8,12 Milyar Dolar, devam eden proje tutarı ise 14,5 Milyar Dolar. Enerji alanındaki faaliyetlerine 1998 yılında başlayan Cengiz Holding, termik, hidroelektrik ve yenilenebilir alanlarında toplam 2131 MW kurulu güce sahip, devam eden projelerin toplamı ise 2811 MW. Cengiz Holding; son 10 yıldır “ENR En İyi 250 Uluslararası Müteahhit” listesine giriyor.

1974 yılında kurulan Kalyon İnşaat (Kalyon İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.), Türkiye’nin en büyük inşaat ve sınai holdinglerinden biri. Birçok ülkede faaliyeti bulunan Şirket’in Rusya, Libya, BAE, Suudi Arabistan, Irak, Katar’da projeleri bulunuyor. Holding bünyesinde; kurulu gücü 100 MW’ın üzerinde olan HES sahibi şirketler ve doğalgaz satış ve dağıtım sektöründe faaliyet gösteren işletmeler mevcut.

Sanayi, enerji ve altyapı işlerinin inşaatında tecrübe sahibi, Türkiye’nin en büyük inşaat ve sınai holdinglerinden biri olan Kolin İnşaat(Kolin İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret A. Ş.) 1977 yılında kuruldu. Holding’in toplam tamamlanan proje tutarı 5,8 Milyar Dolar, devam eden proje tutarı ise 13,5 Milyar Dolar. Kolin İnşaat; 2016 yılında “ENR En İyi 250 Uluslararası Müteahhit” listesinde 230. sırada yer aldı.  Kolin toplamda 1150 MW (640 MW hidroelektrik kurulu güç, 510 MW termik devam eden proje) enerji üretim kapasitesine sahiptir.

Akkuyu NGS projesi hakkında:

Türkiye’nin güneyinde Mersin Akkuyu’da Türkiye’nin ilk nükleer santralini inşa etme ve işletme konusunda Türkiye ve Rusya arasında hükümetlerarası işbirliği anlaşması 2010 yılında imzalandı. Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS) projesi, her türlü senaryoda güvenli Rus yapımı VVER (Su soğutmalı ve Su Moderatörlü Güç Reaktörü) III+ nesil reaktörlü dört enerji bloğundan oluşuyor. NGS’deki her bir enerji bloğunun gücü 1200 MW olacak. Projenin toplam maliyeti, yaklaşık 20 Milyar Dolar. Akkuyu NGS, YİD (Yap İşlet Devret) modeli ile hayata geçirilen dünyanın ilk nükleer enerji santrali.

250’den fazla Türk öğrenci Rusya’nın yüksek öğretim kurumlarında “Nükleer Santraller; projelendirme, işletme ve mühendislik” alanında eğitim görüyor.

Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK), 13.10.2011 tarihinde Akkuyu Nükleer’e mevcut Yer Lisansı’nı vererek, Kasım 2013’te Yer Lisansı Koşulları kapsamında hazırlanan ve 4.800 MW kurulu gücü bulunan Akkuyu NGS Yer Raporu’nu onayladı.

Akkuyu Nükleer’in hazırladığı ÇED Raporu ise 1 Aralık 2014 tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylandı.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan 25 Haziran 2015’te Ön Lisans alan Akkuyu Nükleer, 29 Haziran 2015’te ise Cengiz İnşaat ile deniz hidroteknik yapıların tasarımı ve inşaatına ilişkin sözleşmeyi imzaladı.

9 Şubat 2017 tarihinde Akkuyu Nükleer Santrali Saha Parametreleri Raporu (SPR) kapsamında tesisin tasarımında kullanılacak saha parametreleri TAEK tarafından onaylandı.

15 Haziran 2017 tarihinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından Akkuyu Nükleer A.Ş.’ye 2066 yılına kadar enerji üretim lisansı verildi.

3 Mart 2017 tarihinde Akkuyu Nükleer Santrali 1. Ünite için Türkiye Atom Enerjisi Kurumu’na inşaat lisansı başvurusunda bulundu. Bu da kısıtlı inşaat izninin 2017 yılında çıkarılmasını ve santralin “nükleer olmayan” kısmının inşaatına başlanmasını sağlıyor.

İnşaat lisansının 2018 yılında verilmesi bekleniyor.

Türkiye Cumhuriyeti tarafından tüm inşaat lisans ve izinleri verildikten en geç 7 yıl sonra santralin birinci bloğunun faaliyete başlaması planlanıyor.

REIN A.Ş. hakkında:

Rusatom Energo International A.Ş. (REIN A.Ş.); Rus nükleer teknolojisinin dünya pazarına sunulması amacıyla Rosatom Devlet Kuruluşu’na bağlı olarak 2011 yılında kuruldu. Mayıs 2015 tarihinden itibaren REIN A.Ş., yurt dışında nükleer güç santrali inşaat ve işletme projelerini proje şirketlerinin hissedarı olarak yönetiyor. Aralık 2016 tarihinden itibaren REIN A.Ş. Genel Müdürlük görevinde Anastasiya Gennadiyevna Zoteeva bulunuyor.

REIN A.Ş.’nin aktif inşaat projeleri; Türkiye’de dört bloktan oluşan Akkuyu NGS ve Finlandiya’da tek bloklu Hanhikivi-I NGS.

Akkuyu NGS inşaat projesi için 2010 yılında REIN A.Ş.’nin %100 bağlı şirketi olan Akkuyu Nükleer A.Ş. proje şirketi kuruldu.

2015 yılında Finlandiya’da kurulan REIN A.Ş.’nin %100 bağlı şirketi olan RAOS Project Oy, Hanhikivi-I NGS’nin ana tedarikçisidir. Finlandiya’da REIN A.Ş.’nin bir diğer bağlı şirketi olan RAOS Voima, 2014 yılında Voimaosakeyhtiö SF ile yapılan hisse anlaşmasına göre, Hanhikivi-I NGS işvereni ve gelecekteki işletmecisi olan Fennovoima şirketinin sermayesinin %34’ünün sahibi.